چرا بعضی پمپها با سرویس کم سالها کار میکنند؟
چرا بعضی پمپها با سرویس کم سالها کار میکنند؟
راز پمپهای کهنهکار چیست؟ چرا برخی پمپها با حداقل سرویس و نگهداری دهها سال کار میکنند در حالی که برخی زود خراب میشوند؟
حتماً دیدهاید که در برخی موتورخانهها یا چاههای آب، پمپهایی وجود دارند که سالهای سال است کار میکنند، خاک خورده و قدیمی شدهاند اما همچنان سرسختانه کار میکنند. در مقابل، پمپهای نو و مدل بالا را میبینیم که پس از دو سال تعویض میشوند. سوال این است که چرا بعضی پمپها با سرویس کم سالها کار میکنند؟ پاسخ در طراحی و نحوه استفاده آنها نهفته است.
۱. طراحی محافظهکارانه (Oversizing)
یکی از دلایل اصلی دوام پمپهای قدیمی، انتخاب بزرگتر از نیاز واقعی بود. مهندسان قدیمی ترجیح میدادند یک پمپ ۱۰ اسب بخار برای کاری که ۸ اسب بخار نیاز دارد، نصب کنند. این پمپ همیشه در نقظه راحت و پایدار (بعد از نقطه بهرهبرداری) کار میکرد. چون پمپ استرس زیادی نداشت، داغ نمیشد، یاتاقانها لرزش نداشتند و قطعات کمتر خسته میشدند. پمپهای نو گاهی دقیقاً بر لبه نیاز انتخاب میشوند و کوچکترین نوسان باعث خرابی آنها میشود.
۲. متریال سنگین و ضخیم
پمپهای قدیمی (به ویژه مدلهای اروپایی دهه ۶۰ و ۷۰) دارای بدنههای چدنی بسیار ضخیم و سنگین بودند. این بدنههای سنگین نه تنها در برابر ضربه و فشار مقاومت میکردند، بلکه به عنوان یک “گرمکن” (Heat Sink) عمل میکردند. گرما را به خوبی جذب و به بیرون منتقل میکردند. این ویژگی باعث میشد سیمپیچها خنکتر بمانند. پمپهای جدید برای کاهش قیمت و وزن، متریال نازکتری دارند که گرما را کمتر دفع میکند.
۳. سرویسهای دورهای ساده (که به چشم نمیآید)
صاحبان پمپهای کهنه معمولاً تجربه بیشتری دارند و به نشانههای کوچک توجه میکنند. آنها وقتی میبینند پمپ کمی لرزش دارد، یاتاقان را عوض میکنند. وقتی قطره نشت میبینی، مکانیکال سیل را تعویض میکنند. آنها اجازه نمیدهند خرابی کوچک تبدیل به خرابی بزرگ شود. این “تعمیر به موقع” و پیشگیرانه، دلیل اصلی عمر طولانی است.
۴. شرایط محیطی پایدار
بسیاری از پمپهای قدیمی در محیطهایی نصب شده بودند که تمیز، خشک و بدون گرد و غبار بود. پمپهای امروزی گاهی در محیطهای پرگرد و غبار، یا در زیرزمینهای نمدار نصب میشوند. رطوبت و گرد و غبار، دشمنان اصلی قطعات هستند. اگر پمپ کهنه در محیط ایدهآل کار کرده باشد، طبیعی است که عمر طولانیتری داشته باشد.
۵. کمپانی و ساخت مطمئن
برندهایی که در دهههای قبل فعالیت میکردند، اغلب محصولات خود را تستهای طولانی مدت میکردند. ممکن بود مدل جدیدی کمی راندمان کمتری داشته باشد اما دوام بالایی داشته باشد. امروزه رقابت بازار باعث شده برخی شرکتها برای کاهش هزینه، متریال سبکتر استفاده کنند که دوام کمتری دارد.
نتیجهگیری
پمپهایی که سالها دوام میآورند، معمولاً کمی بزرگتر از نیاز طراحی شدهاند (Over-sized)، دارای بدنه سنگیناند و در محیطی تمیز نصب شدهاند. همچنین صاحبان آنها به خرابیهای کوچک توجه کرده و فوراً تعمیر کردهاند. اگر میخواهید پمپ جدیدتان مثل آنها دوام بیاورد، پمپی کمی قویتر از نیازتان بخرید و آن را در محیط تمیز و خشک نصب کنید.
